Het doel van de conferentie in de hoofdstad was om met name de aandacht te vestigen op de moeilijke financiële situatie van de steden, gemeenten en het district. De parlementaire staatssecretaris van het ministerie van Economische Zaken, Stefan Rouenhoff (lid van de Bondsdag), had de groep in contact gebracht met hooggeplaatste gesprekspartners, met wie de hoogste ambtenaren de steeds groter wordende gemeentelijke problemen konden bespreken.
Samen met staatsminister dr. Michael Meister, die onder meer in het bondskanselarij verantwoordelijk is voor de samenwerking tussen de federale overheid en de deelstaten, bespraken de vertegenwoordigers van het district Kleve de ontoereikende financiële situatie van de steden en gemeenten. Daarbij brachten zij bijvoorbeeld het thema „Konnexität“ ter sprake. Trouw aan het motto „Wie bestelt, betaalt ook.” noemde districtsbestuurder Christoph Gerwers daarbij als voorbeeld het wettelijke recht op hele dagopvang op de basisschool (OGS) vanaf 2026. Dit is door de federale overheid geïnitieerd, maar de gemeenten dragen de kosten. Ook andere taken van de federale overheid, zoals de civiele rampenplanning en de civiele bescherming, brengen werk en kosten met zich mee op gemeentelijk niveau. Staatsminister Dr. Meister legde uit dat er geen konnexiteit bestaat tussen de federale overheid en de gemeenten, maar dat er wel overwegingen zijn om bij wijzigingen in wetten inzake uitkeringen en nieuwe wetten in de toekomst een zogenaamde „veranlassungskonnexität“ (oorzaakgerelateerde konnexiteit) te laten gelden.
De daaropvolgende rondleiding door de Bondsdag was vooral interessant voor de hoofdadministratiefunctionarissen die bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen voor het eerst waren gekozen. Tijdens een gesprek met de bondsminister van Volksgezondheid, Nina Warken, en de parlementaire staatssecretaris, dr. Georg Kippels, brachten de vertegenwoordigers van de Kreis Kleve onder andere de huisartsenzorg op het platteland en de ziekenhuishervorming ter sprake. Andere onderwerpen waren de hervorming van de wettelijke ziektekostenverzekering (GKV) en de hervorming van de zorg, met de financiële gevolgen voor de gemeenten. De gezondheidskosten bedragen jaarlijks in totaal 500 miljard euro, dat is 1,4 miljard euro per dag. Door de wet op de stabilisatie van de GKV-premies en de hervorming van de zorg dreigen de gemeenten te worden geconfronteerd met extra lasten van 6 miljard euro.
Tijdens een gesprek met de algemeen directeur van de Duitse Vereniging van Steden en Gemeenten, dr. André Berghegger, kwam ook de financiële situatie van de ongeveer 11.000 Duitse gemeenten aan de orde. Het begrotingstekort van de steden en gemeenten bedraagt momenteel in totaal 30 miljard euro – terwijl er een investeringsachterstand is van ongeveer 230 miljard euro. Een dramatische ontwikkeling. Vooral de sociale kosten op het gebied van re-integratiehulp en zorghulp wegen het zwaarst op de gemeentelijke begrotingen. Dr. Berghegger was van mening dat er in principe voldoende geld beschikbaar is. De uitgaven moeten echter worden afgestemd op de inkomsten en er moet prioriteit worden gesteld aan bepaalde taken.
Aan het einde van hun conferentie konden de burgemeesters en de districtsbestuurder van gedachten wisselen met de parlementaire staatssecretaris Ulrich Lange van het Duitse ministerie van Verkeer. Daarbij ging het met name om onderwerpen met betrekking tot het spoorvervoer, zoals de voltooiing van de „Betuwe-lijn“, de aanhoudende problemen met de „Niersexpress“ (RE10) en de plannen voor een onderdoorgang onder de Kalkarer Straße in Goch voor een rondweg. Ook over de wegenprojecten A40, B67n en B220n werd van gedachten gewisseld. De gesprekspartners waren het erover eens dat de planningsprocedures over het algemeen te lang duren en dat er eindelijk „actie moet worden ondernomen“. De plannen voor de aanleg van de B67n lopen bijvoorbeeld al sinds 1969. De financiële middelen voor het spoor en voor rijkswegen moeten ook naar de districten vloeien – dus ook naar het district Kleve – zodat de gemeenten in het achterland niet achterblijven.
„We hebben veel belangrijke informatie ontvangen en hebben onze standpunten duidelijk kunnen maken. Dat geeft hoop dat er op het een of ander punt in de toekomst vooruitgang zal worden geboekt. De problemen van de gemeenten zijn blijkbaar op federaal niveau onder de aandacht gekomen. Dat bleek bijvoorbeeld uit de bijeenkomst van de regeringsleiders van de deelstaten met de federale regering eind juni 2026. Of de gemeenten echter voldoende financiële middelen zullen krijgen voor hun taken, met name voor de taken die aan hen zijn overgedragen, valt nog te bezien”, aldus de voorzitter van de conferentie van hoofdadministratiefunctionarissen, burgemeester Rainer Weber.
Bron: Conferentie van hoofdadministratiefunctionarissen van het district Kleve